روش‌های کاشت و تولید نهال پسته

پسته یکی از گیاهان مهم درتیره پسته سانان (Anacardiaceae) است. تیره پسته سانان با حدود 60 جنس و 600 گونه ،تیره‌ای مهم در بین گیاهان می‌باشد. پسته به صورت خودرو در شمالشرقی ایران و اسیای مرکزی و افغانستان وجود دارد.

پسته گیاهی دو پایه استبنابراین درختان نر و ماده مجزا از یکدیگر هستند و بدین صورت با کاشت بذر وپیوند نزدن آن نیمی از نهال‌ها نر و نیم دیگر ماده خواهند شد و همچنینکاشت بذر به‌علت تفرقه صفات، تنوع ژنتیکی بین درختان بوجود آورده و بعضاًامکان دارد صفاتی نامطلوب در بین جمعبت بروز کند. بنابراین در تکثیر توسطبذر، گاهی مرغوبیت از بین می‌رودو نیز زمان لازم برا ی بالغ شدن گیاه دردرختانی که توسط بذر تکثیر می‌شوند طولانی‌تر می‌شود. بنابراین برای داشتندرختان یک دست و یکنواخت از یک رقم پر محصول ومرغوب و نیز برای کوتاه‌کردندوره نونهالی باید از تکثیر غیر‌جنسی استفاده کرد. پس پیوند زدن نهال امریضروری به نظر می‌رسد.

طرح باغ پسته:

قبل از کاشت پسته ابتداباید منطقه موردنظر را برای کاشت از لحاظ آب و هوا و شرایط خاک بررسی نمود . اگر منطقه و زمین مورد نظر برای پسته‌کاری مناسب بود اقدام به تسطیح آنکرد.

برای احداث باغ پسته بهتراست ابتدا نقشه دقیقی با مقیاس مناسب از زمین تسطیح شده بر روی کاغذ رسمکرد و روی آن فواصل بین درختان و ردیف‌ها (فواصل بین درختان 4-3 متر و بینردیف‌ها 8-7 متر می‌باشد).محل احداث ساختمان و یا تاسیس مورد نیاز احتمالی،مسیر جاده و خیابان‌های باغ، شبکه آبیاری باغ ، وزش بادغالب و شیب زمین رامشخص نمود.

تهیه بذر مطلوب :

بذر در نظر گرفته شده بایدسالم و بدون هیچ گونه آفت یا بیماری و از محصول همان سال باشد. انتخاب بنهبه عنوان پایه دارای مزایا و معایبی است، از مزایای آن مقاومت بیشتر آن دربرابر خشکی در مقایسه با پایه پسته اهلی و مقاومت نسبی در برابر آلودگی بهنماتد مولد غده ریشه است و از معایب آن رشد بطئی در سال‌های اولیه کاشت وحساسیت به گموز و ورتیسلیوم بوده که به علت این عیوب کمتر مورد توجهباغداران به عنوان پایه قرار می‌گیرد. معمولاً بذرهای که به عنوان پایهاسفاده می‌شود از ارقام پسه اهلی و عمدتاً بادامی (بادامی ریز)و قزوینی استو همچنین از نوعی هیبرد به نام بنه باغی نیز می‌توان استفاده نمود. بنهباغی فوق العاده به نماتد ریشه حساس می‌باشد. بنابراین باید با توجه بهمعایب و محاسن هریک از پایه‌ها و نیز با توجه به نوع خاک محل کاشت وبیماری‌های منطقه به انتخاب پایه مبادرت نمود. از پایه‌های دیگر پستهدرایران می‌توان کسور،آتلانتیکا و سرخس را نام برد(شکل 1).

1. پستهبادامی2-پسته سرخس3- بنه4-کسور

آماده کردن بذر برای کاشت :

در اواخر اسفند و اوایلبهار بذر‌ها را حدود 24 تا 48 ساعت (ترجیحاً 24 ساعت ) در آب خیس خیسانده،پس از شست‌و‌شوی مجدد با استفاده از سموم قارچ‌کش نظیر کاربو‌کسین تیرام،بنومیل به نسبت 5/52 تا 3 در هزار و هیپوکلرید سدیم (مایع سفیدکننده)5/0 بهمدت 5 الی 10 دقیقه ضدعفونی می‌شود. پس آن باید بذرها را در کیسه‌هایپارچه‌ای که به طورمنظم به‌مدت 4 تا 5 روز مرطوب نگه داشته‌شوند قرارداد (دمای مناسب برای جوانه‌زنی بذرها30-20 درجه سانتی‌گراد می‌باشد)بعد ازجوانه زدن بذرها بایستی آنها را با قارچ‌کش PCNB یا بنومیل 4 در هزارضدعفونی کرده و در محل مورد نظر کاشت. توانایی جوانه زنی در بین بذرگونه‌های مختلف پسته متفاوت است. جوانه‌زنی بستگی به سختی پوست استخوانی (آندوکارپ)دارد. خراش‌دهی با اسید سولفوریک به مدت 5/1 ساعت و سپس غوطه‌ورکردن در آب به مدت 24 ساعت، سرعت و درصد جوانه زنی (مغز)بنه را افزایشمی‌دهد. استفاده از بذرهای بدون پوست استخوانی برای جوانه زنی به دلیل سبزشدن یکنواخت می‌تواند مورد توجه واقع شود.

روش های کاشت :

کاشت بذر در زمین اصلی :

در زمین‌های با آب وخاکشیرین بذور جوانه زده مورد نظر برای کاشت را پس از گاورو شدن زمین (رسیدنبه حد ظرفیت مزرعه ) د رمحل داغ آب زمین اصلی می‌‌کارند.چنانچه بافت خاکمزرعه سنگین باشد به منظور از سله بستن روی بذور داخل هر گودال را به وسیلهماسه می‌پوشانند. این عمل به رشد گیاه کمک فراوان می‌کند، چون نه تنهااکسیژن کافی در دسترس ریشه‌های نهال قرار می‌دهد بلکه موجودات هوازی مفیدخاک را نیز به فعالیت وا می‌دارد. عمق کاشت بذر بستگی به اندازه بذر دارد (میزان تقریبی عمق کاشت حدود 2 تا 5 برابر بزرگ ترین قطر بذر است).

کاشت در خزانه :

زمین خزانه پسته مانندخزانه دیگر درختان باید آماده گردد. فواصل کاشت بذرها بر روی خطوط بین 5 تا 10 سانتی‌متر و بین خطوط 35 تا 40 سانتی‌متر است. پس از کاشت بذر ، روی آنرا با استفاده از ماسه بادی همراه باکود دامی پوشانده و آبیاری می‌نمایند. میزان بذر مصرفی پسته در هکتار خزانه 250 تا 300 کیلوگرم می‌باشد و حدود 250 هزار نهال در یک هکتار می‌توان تولید نمود. نهال‌های تولیدی در فصلخواب (پاییز و زمستان) آماده انتقال به زمین اصلی هستند (نهال یکساله). هرچه سن نهال در خزانه بالا رود به علت گسترش سیستم ریشه و پیچیده شدن ریشهنهال‌ها و عدم دقت درهنگام کندن و جابه جایی نهال به زمین اصلی و قطعریشه‌ها، یکبار انجام می‌شود. معمولاً د رخزانه راه روهایی در فواصل 5/1 تا 2 متر تعبیه می‌شود که این عمل به رفت و آمد کارگران برای حذف علف‌های هرزو انجام عملیات آبیاری و در صورت نیاز پیوند زدن نهال‌ها کمک می‌کند. چنانچه کف خزانه بوسیله سیمان و یا موزائیک فرش شود از رشد عمودی ریشه‌هاجلوگیری می‌کند. بنابراین جابه‌جایی نهال‌ها آسان‌تر و تلفات آنها نیز کمترخواهد بود.

کاشت درکیسه‌های پلاستیکی :

برای این منظور ازکیسه‌های پلاستیکی به ارتفاع 25 تا 30 سانتی‌متر استفاده می‌شود. البته هرچه ارتفاع کیسه‌ها بیشتر باشد(45 سانتی متر ویا بیشتر ) رشد نهال بهتر است. از آنجایی که محیط رشد در گیاهان گلدانی محدود است و این گیاهان مانندگیاهانی که در مزرعه و باغ کشت می‌شوند نمی‌توانند ریشه‌های خود را گسترشداده و به طور طبیعی از منابع غذایی خاک استفاده کنند. لذا برا ی برآوردهساختن احتیاجات گیاه، خاک درون کیسه‌ها را مخلوطی از یک تا دو قسمت ماسه ویک قسمت خاک زراعی مرغوب (لومی)و یک قسمت کود دامی یا خاک برگ پوسیدهانتخاب می‌شود. 

معمولاً برای تسهیل درعملیات آبیاری، زمین مورد نظر را به ندازه ارتفاع گلدان‌ها خاک‌برداری‌کرده، سپس گلدان‌ها را طوری می‌چینند که در فواصل 2-5/1 متری، راهروهاییبرای عبور و مرور کارگران وجود داشته باشد. قسمت بالای گلدان‌ها معمولاًهم‌سطح زمین بوده، در نتیجه آبیاری به طریقه غرقابی امکان پذیر می‌شود. درون هر کیسه معمولاً دو دانه بذر می‌‌کارند که پس از سبز شدن و چهار و پنجبرگی شدن گیاه‌چه‌ها قویترین آنها را انتخاب نموده، دیگری را حذف می‌کنند. حتماً بایستی در ته کیسه‌ها سوراخ‌های کوچکی به‌عنوان زه‌کش ایجاد نمود. گیاهان گلدانی را در موقعی از سال می‌توان به زمین اصلی انتقال داد. ازکاشت پسته درون کیسه‌ها به منظور واکاری در باغ‌ها نیز استفاده می‌شود. درموقع انتقال به زمین اصلی، کیسه‌ها را به آهستگی بدون آنکه صدمه‌ای بهریشه‌ها وارد شود و خاک اطراف آن بریزد، پاره کرده، گیاه را به زمین اصلیانتقال می‌دهند.

سایر روش های تکثیر :

اخیراً موفقیت‌های درزمینه تکثیر پسته از طریق کشت بافت حاصل شده است. از مزایای عمده تکثیر ازطریق کشت بافت، یکنواختی نهال‌ها به علت تکثیر غیر جنسی (کلون) تکثیر سریعدر فضای کم و تولید نهال‌های عاری از بیماری و نیز کوتاه نمودن طول دورهنونهالی است. درایران ریز ازدیادی پایه‌های اهلی (قزوینی، بادامی زرند) ووحشی (بنه و آتلانتیکا) و نیز ارقام تجاری از طریق قلمه‌زدن بدون استفاده

/ 3 نظر / 76 بازدید
VPN

فروش VPN سرور سوئیس 1ماهه 4000 تومان برای خرید درخواست خود را به آدرس ایمیل زیر بفرستید: farbodeg@yahoo.com

سعيد

سلام آقاي پيرگزي منم طاهري همشهري در اومديم ي سوال آقا ميخوام پسته بكارم سرچ ميكردم باشما آشنا شدم واسه كاشت، نهال بهتره يا خودپسته؟؟؟[سوال]

فاطیما

سلام من تعدادی نهال پسته خریدم و کاشتم.نهال یکساله . الان برخی از اونها برگ در اوردند . ابیاری نهالها باید چطوری باشه.؟ هر چند وقت یکبار؟ از کجا میشه فهمید کدوم نهال نر هست یا ماده؟ پیوند حتما لازمه؟ بدون پیوند چه اتفاقی می افته؟