کشت گلخانه ای

تعریف گلخانه :

گلخانه یاGreen house به فضای محدودی اطلاق می­شود کهقابلیت کنترل شرایط محیطی مناسب را برای رشد گیاهان از نواحی مختلف در طی فصولمختلف یک سال داشته باشد. طبق این تعریف از جمله عملکرد گلخانه، فراهم کردن شرایطمحیطی لازم و مورد نیاز محصولی معین است.گل­خانه­ها بر حسب اینکه چه نوع مصالحساختمانی در آن‌ها بکار برده شده است به نوع ثابت و متحرک تقسیم‌بندی میشوند.گلخانه­های ثابت، به گل­خانه­هایی گفته می‌شود که مصالح ساختمانی بکار رفته درآن‌ها از جنس پایدار و با دوام باشد. پس باید سالیان سال از آن‌ها استفاده کرد.

محل احداث گلخانه :

 


یکی ازاولین تصمیماتی که باید اتخاذ شود، این است که گلخانه به صورت یک واحد جداگانه، درتماس باساختمان های موجود و یا بصورت بخشی از ساختمانهای جدید ساخته شود. گلخانههای متصل به هم معمولاً هزینه های ساخت و گرمایش کمتری داشته و دسترسی آسانتریدارند، اما گیاهان نورکمتری دریافت می کنند. گلخانه های متصل به هم باید رو به جنوبساخته شوند. یک گلخانه مستقل می تواند در محلی دورتر از ساختمانهای موجود ساختهشود. گیاهان در چنین گلخانه ای نور خورشید را از همه جهات دریافت می کنند. اینگلخانه ها از لحاظ ساخت و سیستم حرارتی بسیار گران هستند و هزینه های فوق العاده ایبرای خطوط آب و برق لازم دارند. یک گلخانه می تواند در هراندازه ای ساخته شود اماکوچکترین گلخانه ای که می توان در نظر گرفت چیزی در حدود 200 فوت مربع است (18.4متر مربع ). گلخانه های کوچکتر به نسبت از لحاظ ساخت و عملکرد بسیار گران هستند .
مسائلی که باید برای احداث گلخانه در نظر داشت عبارتند از:

·         دسترسی به راههای حمل و نقل که با احداث هر چه نزدیکتر به راههای اصلی این مشکلبه حداقل می رسد .

·         نوع سوخت مصرفی در گلخانه؛در مناطقی که امکان دسترسی به گاز طبیعی وجود دارد میتوان با کاربرد این سوخت ارزان هزینه ها را به مقدار زیادی در تولید فصل سرما کاهشداد .

·         دسترسی به منابع آب با کیفیت و کمیت مناسب .

·         اثرات محیطی؛ جایی که دائماً دارای آب و هوای نامساعد ، بارانهای شدید ، سایهناشی از واقع شدن در دامنه شمالی کوههای بلند و یا درختان سربه فلک کشیده می باشدمناسب احداث گلخانه نیست . شدت نور یکی از عوامل تعیین کننده محسوب می گردد .

·         نوع محصولی که در برنامه تولید قرارمی گیرد . با توجه به اینکه گرایشها به سمتتولید اختصاصی محصولات است و دستور کار تولید پس از مطالعه ابتدایی بازار داخلی وخارجی مشخص می گردد قبل از احداث ، ابتدا بایستی تعیین کنند که چه محصولی تولید شودسپس تصمیم به احداث گلخانه در منطقه و اقلیمی مناسب آن محصول بگیرید . *در نظرداشتن قوانین مربوط به زمین محدوده های شهری و احداث و بهره برداری از گلخانه ها و ....

·         محل احداث بایستی حتی الامکان مسطح باشد چرا که در صورت ناهمواری و شیبدار بودن، ایجاد یک گلخانه بزرگ با مشکلات و هزینه های زیادی برای تسطیح همراه خواهد بود .

جهت گلخانه ها :

اسکلت گلخانه سایه ایجاد می کند و با توجه به زاویهتابش این سایه ها متفاوت است لزوم توجه به این امر بویژه در تولید زمستانه حائزاهمیت است چرا که تغییرات اندکی دردرصد نور رسیده به گیاهان می تواند نقش بسزایی درکمیت و کیفیت تولید داشته باشد .موقعیت گلخانه باید به صورتی باشد که بیشترین مقدارنور را دریافت نماید. اولین انتخاب برای موقعیت گلخانه به صورت نمای جنوبی یا جنوبشرقی می باشد. نور تمام روز بهترین شرایط را برای گیاه فراهم می کند. البته نورتابیده شده ازجانب شرق، به هنگام صبح، برای گیاهان کافی می باشد. نور صبح بیشترینمطلوبیت را داراست، زیرا که به گیاهان اجازه داده می شود که فرایند تولید غذا رازودتر آغاز نمایند.واین موضوع منجر به حداکثر رشد می شود. بالطبع انتخابهای بعدی،نمای جنوب غربی و نمای غربی می باشد؛ چرا که دریافت نور دیرتر صورت می گیرد. نمایشمالی کمترین مطلوبیت را دارد و فقط برای گیاهانی که نور کمی احتیاج دارند مناسب میباشد .
درختان برگ ریز مانند افرا و بلوط می توانند به طور مؤثری از نور شدیدبعد ازظهر تابستانی با ایجاد سایه بکاهند. البته باید توجه داشت که درختان در هنگامصبح، بر روی گلخانه سایه نیاندازند. این درختان در زمستان اجازه می دهند که نورکافی به گلخانه برسد؛ چرا که در پاییز برگهای خود را از دست می دهند.

جریان هوا در گلخانه :

گردش هوا در گلخانه ضروری است. وقتی که یک گیاهدر معرض جریان هوای تازه درخارج از گلخانه باشد، هوای تازه در نزدیکی برگها تأمینشده و گیاه می تواند اکسیژن پس داده و از دی اکسید کربن تازه استفاده نماید. جریانهوا همچنین به پایین نگه داشتن رطوبت نسبی و کنترل دما در گلخانه کمک می نماید . گلخانه های تجاری به همه نیازمندی های اشاره شده در بالا و حتی بیشتر از آن وابستهاند. در یک گلخانه تجاری هدف اصلی سود دهی است؛ برای رسیدن به این هدف، گلخانه بایداز لحاظ تأمین شرایط محیطی مطلوب کارآمد باشد. نور و دمای گلخانه باید به طور سخت وجدی کنترل شود. اخیراً کامپیوترها برای چنین کنترل هایی به طور گسترده مورد استفادهقرار گرفته اند. همچنین وجود گازهای سمی و گرد و غبار در گلخانه ممکن است یک مشکلجدی باشد. این گازها شامل مونو اکسید کربن، اکسید نیتروژن و دی اکسید نیتروژن میباشند؛ که ممکن است از وسایل حرارتی متصاعد شوند .

کنترل شرایط محیطی گلخانه :

 


فعالیتهایشیمیایی صورت گرفته در فرآیند فتوسنتز گیاهان، مستقیماً متأثر از شرایط محیطی میباشد.فتوسنتز به عواملی مانند دما، شدت نور و وجود آب و مواد غذایی وابسته است. تنفسگیاه نسبت به دما ی محیطی متفاوت می باشد .محدوده دمایی توصیه شده برای بیشترگیاهان گلخانه ای که منجر به بالاترین بازده فتوسنتزی می شود، چیزی بین 50 تا 85درجه فارنهایت می باشد. بنابراین بدون توجه به اینکه گلخانه برای چه کاری مورداستفاده قرار می گیرد، باید محیط آن کنترل شده باشد؛ این کار برای سلامت گیاهانگلخانه ضروری می باشد.

درجه حرارت در گلخانه ها

تنظیم درجه حرارت در گلخانه­ها شرط اولیهبرای رشد و نمو بسیاری از گیاهان است. نیاز گیاهان به درجه حرارت دامنه­های مختلفیدارد. بعضی از گیاهان درجه حرارت­های بالاتری نیاز دارند مثل گیاهان مناطق گرمسیری. بعضی دیگر در درجه حرارت­های کمتر از 20 درجه سانتیگراد هم بخوبی رشد و نمومی­کنند، مانند گیاهانی که از مناطق سردسیری منقل شده‌اند نظیر پامچال که درجنگل‌های شمال دیده می‌شود.
اما چگونگی تنظیم درجه حرارت در گلخانه­ها بستگی بهسیستم گرمایی دارد. انواع بخاری‌ها یا سیستم‌های گازی و ... می‌توانند مورد استفادهقرار بگیرند. سیستم های حرارتی باید توان توزیع یکنواخت دما راداشته باشند و فاقداثرات زیست محیطی باشند. دمای روزانه و شبانه توصیه شده برای چند محصول متداولگلخانه ای؛
محصول دمای شبانه ( F) دمای روزانه ( F)
گوجه فرنگی 66-60 80-70
کاهو 55 78-70
خیار 65 80
فلفل 62 80-70
گل داودی 63-62 80-75
گل شمعدانی 60-55 75-70

نیاز نوری گیاهان :

/ 0 نظر / 29 بازدید